Sosyal medyada ve TV’lerdeki yarışma programlarında F harfi kodlanırken hep Fatsa’nın F si derler.  Halbuki F harfi ile başlayan daha turistik daha ünlü ilçeler vardır. Fethiye, Finike gibi… Ama istisnalar hariç herkes Fatsa’nın F’ si diye seslenir.

İnsanların hafızasında ilk Fatsa’nın akıllara gelmesinin çeşitli sebepler var. En önemlisi de yıllar öncesinde tercih ettiği siyasi kimliğidir. Bu kimlik Fatsa’nın üzerine öyle bir oturmuştur ki yıllar geçse de bir türlü silmeyi başaramadılar.

İkincisi çok sayıda sanatçı çıkarmıştır ve çıkardığı bu sanatçılar şehrin marka yüzü olmaya geçmişte de bugünde devam ediyor olmalarıdır.

Fatsa’da yerel seçimleri CHP, en son 1977’de kazandı. Dönemin belediye başkanı Nazmiye Komitoğlu’nun vefatından sonra yapılan ara seçimlerde bağımsız olarak giren ve seçimleri büyük bir farkla kazanan sosyalist bağımsız aday Fikri SÖNMEZ aslında Fatsa’yı politik olarak bugünlere taşıyan isim oldu.  Fatsa’ya siyasi kimlik veren ve bugünler de bile ne yapılırsa yapılsın hafızalardan ve arşivlerden silinmeyen geçmişi Fatsa’yı marka şehir haline getirmiş oldu.

1980 de nokta operasyonu ile görevden alınan Fikri SÖNMEZ aslında sol gelenekten gelerek seçim kazanan son belediye başkanıdır.

1980’den bugüne kadar 45 sene geçmiş ve onlarca seçim yapılmasına rağmen Fatsa’da SOL bir parti asla seçim kazanamamıştır. Kenan Evren ile başlayan siyasi dönüşüm hareketi ve baskı politikası yıllar geçmesine rağmen hız kesmeyerek bugünlere kadar büyüyerek gelmiştir.

O dönemlerde Fatsa’nın kültürel yapısını değiştirmek için askeri yönetim çok uğraştı. Stadı olmamasına rağmen Fatsa sporu 3. Lige aldılar. Okuma yazma seferberliğinde 1000. Kişi ödülünü Fatsa’ya verdiler.  Fatsa da İmam Hatip Lisesi var iken 1991 yılında daha büyük Anadolu imam hatip lisesi açtılar. Muhafazakâr vatandaşlar çocuklarını bu okullara gönderirken öğrenci yurtları aracılığı ile çocuklarını cemaatlerin ellerine teslim ettiler. İlçenin muhafazakarlaşması için çok çaba sarf ettiler ve başardılar.

Fatsa şehri tekrar eski günlerine dönmemeliydi ve dönüşüm o yıllar da milli eğitim üzerinden de devam ettiler.

Türkiye üzerinde bir araştırma yapılsa çok sayıda din adamının Fatsalı olduğu görülecektir. Fatsa Anadolu İmam Hatip lisesinin açıldığı dönemde Ünye’de açılan Anadolu öğretmen lisesi bence tesadüf değildi. Ünye bilim ve siyaset adamları yetiştirmeye devam ederken Fatsa din adamı yetiştirecekti.

Ünye her seçim de milletvekili çıkarmakla yetinmemiş mutlaka kabineye bir bakan da vermiştir. İsimlerini tek tek saymak gerekirse Şükrü YÜRÜR ile başlayan siyasi güç Refahattin ŞAHİN, İdris Naim ŞAHİN ile devam etti. Şu an bile meclisi yöneten ve AKP’nin en güçlü isimlerinden biri olan Numan KURTULMUŞ Ünyeli siyasetçi olarak siyasi tarihimizin önemli figürleri haline gelmiştir. Fatsa ise siyasi arena da hep öksüz kalmış haklarını koruyan güçlü bir karakter çıkaramamıştır.

Fatsa’nın siyasi arenada yalnız bırakıldığına en iyi örneklerden biride çevre yoludur. Ordu iline dikkatlice bakın sahil ilçeleri arasında çevre yolu olmayan tek ilçe Fatsa’dır.

İkinci örnek ise siyanürle altın arama işlemine tepki gösteren, doğa katliamına dur diyen Fatsalı çok az sayıdadır. Böyle bir çalışmayı Ünye’de yapamazsınız çünkü halkı çok daha bilinçli ve siyasi olarak güçlüdür.

Fatsa’nın yavrum insanları her konuda sessizleştirilmiş içine kapatılmış ve itaatkar bir toplum haline getirilmiştir. Tamda birilerinin istediği gibi.

Fatsa’da gösteri yapmak neredeyse imkansız hale getirilmiştir, toplumu bilgilendirme ve aydınlatma girişimleri hep cılız kalmış, bu duruma muhalefetin de beceriksizliği eklenince herkes iktidarın rüzgarına kapılarak onların değirmenine su taşımış ve toplumu aydınlatma görevini de kimse üstlenememiştir.

Son yıllarda politikada, sporda ve sanatta hiçbir alanda etkili olmadığımız halde bu şehrin hikayesi unutulmuyorsa ve yarışmalarda F harfi kodlanırken Fatsa’nın F’si diye hitap ediliyorsa sebebi sadece geçmişin başarılı siyasetçileri ve sanatçılarıdır.

Geçmişte Fatsa’nın adını marka haline getiren ve bugünlere taşıyan herkesi saygıyla anıyorum.