Ağustos ayının kokusu  sardı yine Karadeniz’i. Sarp yokuşlarında sırtlara vurulan çuvallar, harmana serilen patpat sesleri ve dalda kalan son taneler için dökülen alın teri…

Fındık dışarıdan bakanlara sadece çikolatanın kahverengi neşesi gibi  görünüyor, oysa bu topraklarda yaşayanlar için fındık bir rızık kavgasından öte, bir aidiyet  ve sabır imtihanıdır.

Her yıl ağustos ayı yaklaşırken başlar o klasik dağ tırmanışı. Zengini ve fakiri, hakimi  de işçisi memlekete, o yeşil örtünün arasına akar. Çünkü fındık, Karadeniz insanı için sadece geçim kapısı değil, kökleriyle bağını tazelediği bir sosyal buluşmadır.

Ancak dalda parıldayan yeşil kabuk, harmana dökülüp kuruyunca rengini hüzne bırakabiliyor. Gübreye gelen zamlar, dalda çalışanın yevmiyesi, tüccarın kapısındaki hesaplar  derken, üreticinin elinde kalan bazen sadece kocaman bir yorgunluk oluyor. Bir kilo fındığın fiyatı  salonlarında  belirlenirken, o ocağın dibinde bel büken 70 yaşındaki  babanın çaresizliği ekranlara yansımıyor,

Bir avuç fındık ve kul hakkı; Hasat mevsiminin bereketi kadar gölgesi  de var. Bahçeden “ nasılsa düşmüştür” diye izinsiz toplanan bir avuç fındık, masum bir detay gibi görülebilir.  Oysa o tanenin arkasında ayların,  hatta yılların emeği, gece ayazı, gündüzün güneşin altında pişen bir ailenin rızkı var. Nasıl olsa çok” diyerek uzatılan eller, unutulmasın ki kul hakkının en keskin virajidır. Emeğe saygı duymak, sadece üreticiye yüksek fiyat vermek değil, bahçedeki mahsulüne el uzatmamakla başlar.

Dünya fındık ihtiyacının büyük bir kısmını tek başına sırtlayan bu çoğrafya, ne yazık ki kendi mahsulünün kurucusu ve efendisi olamıyor.  Küresel devlerin iki dudağı arasında sıkışan rekolte tartışmaları, her sezon başı üreticinin cebindekini eritirken, masadaki çikolatanın fiyatı katlanıyor.

Fındık bu toprağın kaderidir. O fındık kabuğundan kolay ayrılır ama karadeniz’in asıl kabuğu, yıllardır çözülemeyen bu ekonomik yalnızlıkla sarmalanmıştır. Emek harcayanın rızkının zayi olmadığı, hak edenin kazandığı bir bereketli sezon her yıl başlar.

Ağustos ayı geldiğinde,  Karadeniz’in yamaçlarında  başka bir hayat başlar.  Şehirlerin gürültüsünden kaçanlar değil, köklerine dönünler doldurur o sarp patikaları. Fındık dalda kalmaz. Ya toplanır ya da boynunu büker.

Fındık sadece bir tarım ürünü değildir.  Bir Bölgenin, hatta milyonlarca insanın kaderidir. Sabahın erken vakitlerinde mesai başlar. Güneş henüz tepelere vurmadan, çiseli otların arasında diz çöker üretici.

Dik yamaçlarda denge kurmak marifet ister.

Harman yerinde kuruyan her tanenin arkasında ayların emeği vardır.

Çuvala giren her fındık, bir yıllık umudun karşılığıdır.

Her sezon aynı hikaye tekrarlanır. Dalda fındık olgunlaşırken, kafalarda hep aynı soru yer alır : “ Bu yıl fındık  fiyatı ne olacak” Emeğin karşılığı ile küresel piyasanın hesapları çoğu zaman birbirini tutmaz. Üretici sabırla bekler, devletin atacağı adımı gözler. Oysa fındık, dünya çikolata  sanayisinin kalbidir. O kalbin atmasını sağlayan ise toprağa basan o nasırlı ellerdir.

Eylül biter, harmanlar kaldırılır. Patikalar yeniden sessizliğe bürünür. Köyler boşalır, şehirler yine kalabalıklaşır. Dalda kalan son bir iki fındık kuşa emek, toprağa ise gelecek yılın sözüdür. Fındık biter. Ama hikayesi hep yeniden başlar.

2025 yılında fındık ve mamulleri ihracatımız  bir önceki yıla göre yüzde 26 ‘nın üzerine düştü. TMO ‘nun açıkladığı fiyatı fiyatı tartışmaya hiç gerek yok. Fındık politikası her yıl aynı terane. Üreticinin masrafını bile karşılayamıyor . Belki de üretici ağustos ayının gelmesini bile istemiyor. Fındığa ciddi bir artış yapmak Siyasilerin ana görevi . Kalın Sağlıcakla!