Gazetemiz yazarı Haluk Ekiz’in yazısı .

Bu satırları sizlere Fatsadan aynı zamanda bir FINDIK ÜRETİCİSİ olarak yazıyoruz.

Fındık ile alakalı, çaba ve gayretlerinizi de yakından takip eden biri olarak en son dün basına verdiğiniz beyanınıza istinaden, çözüme katkı sunması ümidiyle sizlere ve herkesin görüp okuyacağı şekilde yazma gereği duyduk.

Malumunuz, Fiskobirliğin yıllar önce yaşadığı sorunların da etkisiyle Fındıklar, Tüccarların ve TMO (Toprak Mahsülleri Ofisi) arasında sıkışıp kaldı.

TMO’nun randıman titizliği ve kilo alım kotası uygulaması, emanete fındık almaması, üreticiyi tüccar tarafına tercihe zorladı.

Paraya ihtiyacı olmayan veya ürünü daha da yüksek fiyata satmak isteyenler, depolama sorunu yaşadıklarından emanete bıraktılar.

Yıllardır fındık Üreticisinin değişmeyen huyu;

— Fındıklar kurutulacak. Paraya ihtiyacı olanlar, çocuk okutanlar vs. bunlar hemen satacak. Piyasa bize kalacak. Bu durumda fiyatlar da yükselir ve biz çok kar edeceğiz.

Sayın vekilim, siz de kabul edersiniz ki üreticinin ana fikri bu deği mi?

Peki sonra ne oluyor? Türkiyede söz sahibi olan büyük ihracatçı firmalar, doğal olarak serbest piyasa ekonomisi gereği, her işletme gibi kar etme içgüdüsüyle ve tabiidir ki, üreticiyi düşünmeden oluşturdukları fiyat politikaları sonucu alım yapıyorlar.

Kanaatimizce burada sıkıntı şudur ;

Bakın, Fatsada otuzun üstünde gıda işletmesi bir araya gelerek Karadenizin en büyük GIDA TOPTANCILIĞI deposunu İNŞA ediyorlar. Kendi kendilerine yetmeyi planlıyorlar.

Peki soralım şimdi, size, bize hepimize!

Fatsanın fındığını kim alıyor?

Fatsa ve çevre ilçelerde üretilen Fındık , çoğunluk olarak ÜNYE, TERME ve ÇARŞAMBA ilçelerindeki fabrikalara satılıyor.

Yüzlerce tüccar var. Niye bir araya gelip te FINDIK İHRACAT YAPISI oluşturmuyorlar.

Kimse niye gidip te Fiskobirliğe hesap sormuyor.

— Kardeşim sen benim için kurulmuş bir yapısın. Ne bu cılızlığın? Devasa büyüklükte depoların var. Devreye alıp ta ürünümüzü sen niye ihraç etmiyorsun? diyen yok.

Varsa yoksa kavga kültürü.

Hem sayın vekilim,

Bu şekilde bağırıp çağırarak piyasa oluşurmu Allah aşkına!

Şimdi biz, arkadaşlarla toplanıp tüccarın işyerinin önüne. gitsek ve içeriye doğru yüksek sesle ;

— Bize bak ey tüccar! Bu yıl rekolte düşük. Piyasada fazla fındık yok. Erkeksen bizim ürünü ŞU FİYATA alma da görelim seni! desek, o tüccar korkup da hemen fiyatı yükseltir mi?

Niye böyle bir yöntem oluşturuldu?

Kaldı ki, Ziraat Odaları ve Borsalar ;

– Fındığı satmayın! 400 olacak, 500 olacak hatta 700, belki BİN lira olacak diyerek kimin malını kime satmaya çalıştılar?

Biz bile bu durumdan mağdur olduk.

Alım fiyatı 330 lirayken tüccarımıza gittik.

– Paraya ihtiyacın yoksa bekle, 400 olma ihtimali var dedi.

Ama gelin görün ki geçen ay 220 liradan sattık Mustafa bey.

Bize de yazık değil mi?

Şu an evlerinde 100 bin ton civarında tahmin edilen ürünü bekleten fındıkçıya kim güven verdi de biz ihracatçıları yesek doyamıyoruz?

Öte yandan, bildiğimiz kadarıyla (yanlış biliyorsak düzeltiniz) Türkiyenin en büyük ihracatçı iki firması FERRERO ve BALSU GIDA var.

Bu iki firma fındığın başını çekiyor.

Amaçları fındıkçıyı en iyi alım fiyatıyla mutlu etmek değil

Onlar da ticaret yapıyor ve kar etmek istiyorlar.

Piyasada fındık yokken 360 liraya kadar alım yaptılar. 400 liraya satanı da duyduk.

Belki de ihtiyaçlarını gördüler ve şu an nazlı alım yapıyorlar.

Bizce, bu iki firmayı değil, de,

— SATMAYIN 500 LİRA OLACAK diyerek bizi güvendiren, umutlarımızı çalanları masaya yatırmak lazım.

Sonuç olarak sizden önce de Orduluların hakkını savunan bir vekil vardı ve bu firmalara ” KAN EMİCİLER” diye feryat figan ediyordu.

Valla siz de ” DÜMBÜKLER” diyerek isim değiştirmişsiniz.

Ama emin olun bu söylemlerin etkisi bizim tepemizde dolaşıyor.

Adamlar belkide bize daha fazla gıcık oluyorlar. Ve gördüğünüz gibi fiyatlar geri geliyor.

Çözümlerimize gelince,

— Çiftçi fındığı vaktinde satsın parayı cebine koysun ve işine baksın. .Bekletmek isteyen risk alsın ama umduğu gibi fiyatlar yükselmezse kaderine razı olsun. Ortalığı germesin.

— Tüccara emanete fındık verilmesin. (Sıze birisi yüklü miktarda ödünç para bıraksa, siz daha gidip bankadan faizli kredi çekermisiniz?) O da gidip fabrikalara veriyor. Bedelsiz alınan Fındıklarla işlerini görenler fiyatın üstüne yatıyorlar. Bizler de bahçelerde bağıra bağıra yandım Eminem şarkısı söylüyoruz.

— Tez zamanda tüccarların birleşip ihracat firması kurulması desteklenmelidir.

— Fiskobirlik yeniden yapılanarak emanet, depolama ve ihtiyaç kadar ürünü satarak gerisini bekletebilme vasfı kazandırılsın.

— Devlet tarafından fındığa yüksek fiyat verilerek, insanlarımızın köylere dönüşü teşvik edilsin ve böylelikle fındığın ayaklara düşmesi sonucu bahçelerin yok pahasına satılıp el değiştirmesi önlensin.

— Zirat Odaları, Borsalar ve il ilçe tarım Müdürlükleri elin oğlunun alım fiyatını hesap edeceklerine, çiftçiye daha fazla zaman ayırsın. Eğitim versin. Dönüm başına ürün kilosunu artırılması için bizleri her zaman bilgilendirsin. Bahçelerde yanımızda olsunlar.

— Her ilçede konunun uzmanlarından oluşan bağımsız bir REKOLTE TAHMİN KOMİSYONU kurulsun. Bunların raporları doğrultusunda genel rekolte tahmini oluşturulsun.

Haa az kalsın unutuyorduk!

Millet KAJU fıstığını kilosuna 700-800 lira verip yiyor da kimse kendi fındığına dönüp bakmıyor.

İç pazarda tüketilmesi için yeni teşebbüsler oluşturulsun.

Fırsatını bulduğunuzda, yüce meclisin kürsüsünden bunlara da değinmenizi, bir Fındık üreticisi olarak, Fındıktan ekmek yiyenlerin adına sizlerden temennimizdir.

Uzun yazdık, özür diliyoruz.

Herkese Selam,

Herkese Saygı.